Multicooker: calculator voor de verhouding water en granen en de juiste drukprogramma’s

Door Rosa Delgado, receptenredacteur bij FoxyChef

Waarom de waterverhouding in een multicooker anders is

In een open pan verdampt tijdens het koken een flink deel van het water, en daarom gebruik je daar meer vocht. In een gesloten multicooker, en zeker onder druk, verdampt er bijna niets. Neem je de verhoudingen van de gewone pan over, dan krijg je plakkerige rijst of doorweekte boekweit. De calculator hierboven houdt daar rekening mee: je krijgt de hoeveelheid water, het programma en de kooktijd die passen bij de graansoort en je apparaat.

Alle verhoudingen zijn in volume, met hetzelfde maatbekertje voor de granen en voor het water. Dat is het handigst met het maatbekertje dat bij bijna elk apparaat wordt geleverd.

Richtverhoudingen en kooktijden

• Witte langkorrelige rijst: gewoon rijstprogramma 1 : 1,5; onder druk 1 : 1,2, met 3 tot 4 min op hoge druk en daarna 10 min natuurlijk drukverlies.
• Basmatirijst: onder druk 1 : 1,25, 4 min en daarna 10 minuten natuurlijk drukverlies. Spoel de rijst tot het water helder is.
• Zilvervliesrijst: onder druk 1 : 1,25, 22 tot 25 min, daarna 10 minuten natuurlijk drukverlies.
• Boekweit: gewoon programma 1 : 2; onder druk 1 : 1,5, 4 min en daarna natuurlijk drukverlies.
• Quinoa: onder druk 1 : 1,25, 1 min en daarna 10 minuten natuurlijk drukverlies. Spoel de quinoa om de bittere saponinen te verwijderen.
• Parelgort: onder druk 1 : 2,5, 20 tot 25 min, natuurlijk drukverlies.
• Gierst: onder druk 1 : 2, 10 min, natuurlijk drukverlies. Voor een romige structuur ga je naar 1 : 3.
• Havervlokken: 1 : 2 tot 1 : 2,5 naargelang de gewenste dikte, 3 min onder druk, natuurlijk drukverlies om spetteren te voorkomen.

Natuurlijk of snel drukverlies?

Bij natuurlijk drukverlies laat je de druk vanzelf zakken, wat meestal 10 tot 15 minuten duurt. In die tijd gaart het graan verder en neemt het het laatste water rustig op. Bij snel drukverlies open je het ventiel: het koken stopt meteen, maar granen en zetmeelrijke producten (haver, gerst) kunnen schuim door het ventiel spuiten. Voor granen is natuurlijk drukverlies bijna altijd de beste keuze; heb je haast, wacht dan minstens 10 min voordat je het ventiel opent.

Zo gebruik je de calculator

1. Kies de graansoort.
2. Vul de hoeveelheid in maatbekers of grammen in en het aantal personen.
3. Geef het type apparaat aan: multicooker zonder druk of elektrische snelkookpan.
4. Je krijgt de hoeveelheid water, het programma, de kooktijd en het aanbevolen soort drukverlies.

Hoeveelheden per persoon

Als bijgerecht reken je ongeveer 60 tot 75 g ongekookt graan per persoon, ongeveer een derde van een standaard maatbekertje van 180 ml. Als hoofdgerecht ga je naar 90 tot 100 g. Rijst wordt bij het koken ongeveer drie keer zo groot, boekweit en quinoa iets minder.

Granen zijn een stevige basis voor evenwichtige maaltijden, maar porties groeien snel. Nutrinixy helpt je de ongekookte en gekookte hoeveelheid bij te houden en de koolhydraten, vezels en eiwitten per bord.

Veiligheid en vulniveau

• Vul de binnenpan nooit verder dan twee derde; bij granen en peulvruchten die opzwellen en schuimen niet verder dan de helft.
• Controleer voor elk gebruik of de afdichtingsring goed zit en het ventiel niet verstopt is.
• Een elektrische snelkookpan heeft altijd minstens 250 ml vocht in totaal nodig om op druk te komen; daaronder geeft het apparaat vaak een oververhittingsmelding.
• Forceer het deksel nooit zolang de veiligheidsklep nog omhoog staat.

Granen meer smaak geven

Vervang het water door bouillon, voeg een laurierblad of een geplette teen knoflook toe. Rooster rijst of boekweit met de sauteerfunctie 2 tot 3 minuten in een beetje olie of boter voordat je het vocht toevoegt: de korrels blijven losser en krijgen een lichte nootachtige smaak. Doe ongeveer een halve theelepel zout per maatbeker graan in het water.

Granen gebruiken in de weekmenu’s

Een grote portie granen in het begin van de week bespaart later veel tijd. Kook bijvoorbeeld op zondag een flinke hoeveelheid zilvervliesrijst of parelgort en gebruik die in salades, soepen en roerbakgerechten. Laat de granen snel afkoelen op een bakplaat, verdeel ze over bakjes en bewaar ze in de koelkast. Quinoa en boekweit zijn handig voor lunchsalades, omdat ze ook koud lekker zijn en niet klonteren.

Veelgestelde vragen

Moet je rijst spoelen?

Ja, bij de meeste langkorrelige rijst: spoelen verwijdert het zetmeel aan de buitenkant dat de korrels plakkerig maakt. Voor risotto of sushirijst houd je dat zetmeel juist.

Kan ik de hoeveelheid verdubbelen zonder de tijd te veranderen?

Ja, de tijd onder druk blijft gelijk; alleen het op druk komen duurt wat langer. Houd dezelfde waterverhouding aan en respecteer het maximale vulniveau.

Waarom is de bodem aangebrand?

Er was te weinig vocht, of er bleven resten van het sauteren aan de bodem plakken. Blus altijd af met wat vocht en schraap de pan schoon voordat je het deksel sluit.

Hoe bewaar je gekookte granen?

Koel ze snel af, rijst binnen een uur, en bewaar rijst 1 tot 2 dagen en andere granen 3 tot 4 dagen in de koelkast. Ze laten zich uitstekend plat in porties invriezen.